Tiến trình đô thị hóa được cụ thể hóa theo định hướng tiến độ lập các đề án sau:
- quý II năm 2023 hoàn thành lập Đề án sáp nhập huyện Đông Sơn và thành phố Thanh Hóa;
- 2024: hoàn thành lập Đề án thành lập các thị trấn: Hải Tiến, huyện Hoằng Hóa; Diêm Phố, huyện Hậu Lộc; Cầu Quan, huyện Nông Cống; thị trấn Bồng, huyện Vĩnh Lộc; thị trấn Kiểu, huyện Yên Định và thị trấn Tiên Trang, huyện Quảng Xương, công nhận thị trấn Quán Lào đạt tiêu chí đô thị loại IV.
- 2025: hoàn thành lập Đề án thành lập phường Quang Trung, thị xã Bỉm Sơn; thành lập các phường Quảng Đại, Quảng Hùng, Quảng Minh, thành phố Sầm Sơn (2025).
Tiêu chí đối với thị trấn theo Nghị quyết của Quốc hội: dân số từ 8.000 người trở lên, diện tích tự nhiên từ 14 km² trở lên, ngoài ra còn các tiêu chí khác về hạ tầng đô thị. Cùng xem xét mức độ đáp ứng của các đô thị dự kiến lên thị trấn trong năm 2024:
Hải Tiến, huyện Hoằng Hóa:
Xã Hoằng Tiến 4,4 km², dân số 6.000 người, Hoằng Hải 3,8 km² và 5.000 người, Hoằng Trường 6 km² và 10.000 người. Tổng diện tích 14,2 km² và 21.000 người
Diêm Phố, huyện Hậu Lộc:
Xã Ngư Lộc hiện có diện tích chỉ khoảng 0,5 km², dân số 16.000 người. Khả năng cao phải gom Minh Lộc (4,4 km², 13.000 người) và Hưng Lộc (5,3 km², 12.000 người). Như vậy tổng số 10,2 km² và 41.000 người. Tổng diện tích chưa đạt 14 km² nhưng vì sáp nhập 3 đơn vị hành chính nên không xét Tiêu chí diện tích; dân số thì quá ổn, ngang với nhiều thị xã hiện nay.
Cầu Quan, huyện Nông Cống:
Xã Trung Thành 7,5km² và 4.300 người, xã Trung Chính (đã bao gồm Trung Ý sáp nhập năm 2019) 8,1 km² và 6.900 người. Tổng số 15,6 km² và 11.200 người.
thị trấn Bồng, huyện Vĩnh Lộc:
Xã Vĩnh Hùng có diện tích 19 km² và dân số gần 8.000 người. Đáp ứng tiêu chí.
thị trấn Kiểu, huyện Yên Định:
Xã Yên Trường (sau khi sáp nhập xã Yên Bái năm 2019): 8,7 km², 7.700 người. Có thể phải sáp nhập thêm Yên Phong hoặc Yên Trung.
thị trấn Tiên Trang, huyện Quảng Xương
Xã Tiên Trang có diện tích 10,3 km², dân số 11.300 người, có thể phải sáp nhập thêm xã khác nếu Quốc hội không giảm tiêu chí diện tích.